Γραφομηχανή Olivetti Lettera 22

Η γραφομηχανή Lettera 22 της Olivetti του 1950 είναι ένα από τα πιο κομψά και αποτελεσματικά αντικείμενα τεχνολογίας. Δεν είναι τυχαίο που βραβεύτηκε με το βραβείο Compasso d’Oro (1954) ενώ το Illinois Institute of Technology την ανακήρυξε προϊόν με το καλύτερο design των τελευταίων 100 χρόνων (1959).
Οι Giuseppe Beccio και Marcello Nizzoli σχεδίασαν την Lettera για να αντικαταστήσει την MP1, μία φορητή γραφομηχανή μόλις 5,2 κιλών. Για να μειώσουν το μέγεθός της περιόρισαν το πληκτρολόγιο και το τοποθετήσαν μαζί με τον κύλινδρο του χαρτιού στη μεταλλική βάση ώστε να τα περικλείει οριακά. Το πλήκτρο για τα κενά διαστήματα είναι μικρότερο ενώ δεν υπάρχουν τα πλήκτρα για τα ψηφία «0» (μηδέν) και «1» (ένα). Για το μηδέν χρησιμοποιείται το κεφαλαίο όμικρον (Ο) ενώ για το ένα το μικρό el (l). Οι διαστάσεις της μηχανής δεν ξεπερνούν τις 8,3 x 26,8 x 32,4 cm και το βάρος έχει μειωθεί στα 3,5 κιλά. Μάλιστα συνοδεύεται από την δική της θήκη μεταφοράς.
Αν και οι σχεδιαστές στόχευαν στην μείωση του μεγέθους, δεν παραμέλησαν την λειτουργικότητά της. Τα τυπογραφικά στοιχεία είναι τοποθετημένα στη τύπου «καλάθι» θήκη τους και κινούνται με εξαιρετική ακρίβεια προς τη μελανοταινία πάνω στον κύλινδρο του χαρτιού. Η αντίσταση στο πάτημα των πλήκτρων μπορεί να ρυθμιστεί ώστε να δίνει τη μεγαλύτερη άνεση στον χρήστη. Η μελανοταινία προχωράει αυτόματα με κάθε χτύπημα πλήκτρου ενώ όταν φτάσει στο τέλος της αλλάζει αυτόματα η κατεύθυνση προώθησης της. Υπάρχει δυνατότητα εναλλαγής χρώματος μελάνης μαύρο ή κόκκινο ενώ μπορεί να επιλεγεί και δακτυλογράφηση χωρίς μελάνι για δημιουργία αντιγράφων (με χρήση καρμπόν). Ειδικά πλήκτρα ρυθμίζουν την εσοχή των παραγράφων και την κίνηση προς τα πίσω. Συνολικά η μηχανή δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τις καθαρά επαγγελματικές γραφομηχανές.
Η τιμή της στις 42.000 λιρέτες Ιταλίας αντιστοιχούσε στον μισθό ενός μήνα ενός εργαζόμενου.
Το όνομα lettera, που στα ιταλικά σημαίνει «γράμμα», είτε του αλφαβήτου είτε το γράμμα-επιστολή περιγράφει τέλεια την μηχανή ενώ είναι οικείο στον κάθε Ιταλό στον οποίο απευθύνεται. Μάλιστα έδωσε το έναυσμα για πολύ εύστοχες διαφημιστικές καμπάνιες που ήταν άρτιες καλλιτεχνικά λόγω των σημαντικών καλλιτεχνών που τις σχεδίασαν (Nizzoli, Pintori, Savignac) αλλά και λεκτικά λόγω των διανοούμενων και συγγραφέων που συνεργάστηκαν (Franco Fortini και Giovanni Giudici).
Η επιτυχία της ήταν άμεση. Ήταν το εργαλείο που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στο γραφείο, στο σπίτι, στο σχολείο. Οι δημοσιογράφοι και οι συγγραφείς τις έπαιρναν μαζί τους όπου κι αν πήγαιναν και μάλιστα δεν τις αντικατέστησαν ούτε με τις ηλεκτρικές γραφομηχανές -όταν αργότερα εμφανίστηκαν.
Κυκλοφόρησε σε διάφορα χρώματα όπως μπεζ, γαλάζιο, πράσινο, ροζ και μπλε. Κατασκευαζόταν ως τα μέσα τις δεκαετίας του 1960 με ρυθμό που έφτασε τις 200.000 μονάδες ανά έτος ενώ συνολικά παράχθηκαν περισσότερες από 2.000.000 μηχανές.
Δεν θα ήταν υπερβολή να σημειωθεί ότι η Lettera 22 μαζί με τη Vespa της Piaggio και τα Fiat 500 και 600 ήταν τα σύμβολα μιας Ιταλίας που άλλαζε τη δεκαετία του 1950.